بخش عمومی » تاريخچه بادرود

کتاب تصویری بادرود

مقدمه

از : حسین نقدی بادی ، مولف کتاب یادمان کویر بادرود

«كويرها،جاذبه خاص خود را دارند واين مناطق بي روح كه معيارهاي انساني را به تمسخر گرفته اند اثرعظيمي بر مشاهدات و تفكرات مي گذارند دنيايي كه ما در جستجويش بوديم به سان ستاره اي تنها ، بي حركت و رها از هرگونه مسائل گذرا، فراسوي مرگ و زندگي قرار دارند . براي كساني كه با او بيگانه اند مفهومي جز بيم و هراس ندارد و در قلب كسي كه با زيباييها و هراسهايش آشنا شده . شوق غير قابل تسكين براي بازگشت دو باره جا داده است كوير كسي را كه يك بار گرفتار افسونش شده باشد رها نمي كند».

كوير هرچند در سكوت وبرهوت خود اسرار بسياري را پنهان نموده و بسياري از وقايع تلخ و شيرين تاريخ اين سرزمين را در دل خود جاي داده است هنوز هم با پیشرفتهای سریع جهان ، صداي زنگ اشتران و آرامش خاطر خستگاني كه در پناه آب انباري و يا كاروانسرايي اتراق نموده اند در جاي جاي كوير مترنم است .

شبهاي پرستاره و نسيم خنك بادگيرها هرگز از ياد مسافر خسته و شيفته كوير نخواهد رفت.كوير معروفترين و در عين حال ناشناخته ترين پديده جغرافيايي ايران است. كوير، جغرافيايي است كه با تاريخ و فرهنگ اين مرز وبوم يكي شده است و كوير براي ايراني يك پديده جغرافيايي،كه زندگي، فرهنگ، اقتصاد، هنر، ادبيات و در يك كلام «هويت» است در بر ميگيرد و سرانجام کویر بادرود ، یادآور حضور زائران عزیزی است که برای زیارت دو امامزاده عظیم الشان«آقاعلی عباس و شاهزاده محمد (ع)» در سالهای گذشته از قدمگاه این دو امامزاده عبور می کرده اند و خاطرات بسیار جالبی از این دیار شریف دارند.

آنچه يقين است اينكه اين شهر يادگار قرنهاي گذشته زمان است و حوداث را در كنار خود ودر طول تاريخ با تمام وجود احساس كرده است .تاخت و تاز و يورشها را مردانه تحمل كرده، تجربه ها آموخته و دانشها اندوخته است . این شهر بسان ، پير قرون و اعصار است كه هربار پس از حادثه اي مهيب و پيشامدي وحشتناك سمندوار از دل خاكستر خود سر برون آورده و بر پاي خاسته و حيات افتخار آفرين خود را دوباره آغاز كرده است .

به همين مبنا است كه در مجموعه سیمای تصویری بادرود ، که به همت شهردار محترم بادرود تدوین شده است ، قصد معرفي يكي از نقاط بكر و قديمي ايران داشته ايم تا ملت این دیار، پيوند خود را با منطقه آبا و اجدادي خويش برای همیشه پايدار سازد و بتواند با پشتوانه عظیم فرهنگی که امروز از افتخارات هر قوم محسوب می شوند راه پیشرفت آینده را بر مبنای فرهنگ اصیل و بومی پایه گذاری نماید.

بادرود ، يادگار عزت ، جاودانگي و افتخار

بادرود در زمانهاي دور ، از شهر هاي صنعتي و متمدن فلات مركزي ايران بوده است زماني كه بسیاری از مردم جهان در غارها پناه گرفته بودند و زندگي مدني را لمس نكرده بودند مردم اين ديار در ساخت ظروف مسي، سفالي ، فلزی و… دستي داشته و كارگاه فلز كاري را بنيان نهاده بودند «كه از نظر باستان شناسي بسيار قابل توجه است» و يكي از بزرگترين مراكز مدنيت تاريخ در فلات مركزي ايران در منطقه «بادرود» اتفاق افتاده است ، باكشفياتي كه در اين چند سال به اثبات رسيده ، سايت اريسمان بادرود، بزرگترين پشتوانه تاريخي و مدنيت اين منطقه است که تاریخ 6000 ساله را نشان می دهد .

در كتاب برهان قاطع روز 22 هر ماه شمسي را باد فرض كرده است و تدبير و مصالح آنرا بدو تعلق دانسته است . در اين روز ،نو پوشيدن ، نوبريدن و اسب نو سوار شدن نيك ياد شده است. در كتاب شناخت اساطير نوشته جان هينلز به نوعي خداي «باد» اشاراتي دارد در يشتهاي اوستا نيزاز « وات » به معني باد يادشده است كه خوشبختانه هنوز هم مردم بادرود به واژه باد، واد ميگويند .

بنابراين، از ديگر سو ، در اواخر قرن سوم ه . ق.كتاب اعلاق النفيسه اثر ابن رسته ( 290 ه.ق )، (شهر ) باد را يكي از مراكز مهم بين راهي اصفهان ـ ري معرفي مي كند.

در كتاب مسالك و ممالك نوشته ابراهيم اصطخري به سال (346 ه.ق.) در قرن چهارم، (شهر) بادرود را با نام «دير گچين» ياد مي كند و جاي منزه و آباد معرفي مي كند.

امام ضيا الدين ابوالرضا حسني راوندي كاشاني دانشمند شيعي قرن ششم و بارع در فنون ادب و ماهر در حديث و فقه و استاد پدر خواجه توسي ـ كه توليت و تصدي مدرسه بي نظير مجد الدين در كاشان به عهده داشت ـ در ديوان شعر خود كه به مثابه تاريخي مستند از پاره اي از حوادث و رويدادهاي سالهاي نيمه نخست قرن ششم هجري به شمار مي رود گوشه اي از تاريخ و سرگذشت بادرود را معرفي مي كند . ايشان در قصيده 105 بيتي خود به زبان عربي دو بار از نام «بادرود» در شعر خود آورده و به فجايع زشت هجوم قوم سلجوق به اين ديار اشارت دارد كه قابل تامل است.

در نقشه هادي بادرود و خالد آباد ( 1367) نوشته شده است كه شاه عباس صفوي در نامه اي كه هنوز موجود است مسير خود،از اصفهان به ري را شهر «باد» ذكر كرده است .

مرحوم دهخدا در اثر گرانسنگ خود « لغت نامه »از آثار تاريخي باد (بادرود)، به قلعه گبري اشاره كرده است كه نشانگر قدمت و دژ مستحكم سپاهيان قديم است. ... وهوايش معتدل و آبش از رودخانه هنجن است و 19 رشته قنات دارد محصولاتش غلات، تنباكو ، پنبه ، حبوبات، انگور، انار، انجير است شغل مردمش زراعت و گله داري است صنايع دستي زنان قاليبافي مي باشد مزارع اش عبارتند از: الله آباد ـ عباس آباد ـ مبارك آباد ـ علي آباد ـ عيسي آباد ـ احمد آباد.

و نام بادرود در كتاب «نصف جهان في تعريف الاصفهان»چنين آمده است: … «همچنين در شمال اردستان، قريه مهاباد و مُغار و ابوزيد آباد و« باد » واقع است ... و هرچه از اين آبادي ها زيرتر رود از توابع آن و همه ريگ روان است كه بايد محاذي زراعات ديواري بكشند كه از ضرر و صدمه ريگ محفوظ بماند. حاصل اين قسمت، غله، حبوب همه چيز و ترياك و پنبه ممتاز نيز دارد و خربزه و هندوانه در آن به كمال و در نهايت خوبي مي شود چغندر زرد ( گزر بومي) و بسيار شيريني واز اكثر ايران بهتر است باغستان بسيار دارد كه اكثر آن انار و به كمال امتياز است ... . انجير هم در آن خوب مي شود و لازمه گرمسيري خوب شدن انار و انجير و هندوانه هست. توت براي عمل ابريشم دارند و قدري عمل مي آورند.»

وجه تسميه بادرود با نقل روايات مختلف

بادرود در مجموعه نفيس دايره المعارف تشيع آمده است كه « در41 درجه و52 دقيقه طول شرقي ، 33 درجه و 41دقيقه عرض شمالي قرار دارد».

بادرود از طرف جنوب به كوه كركس كه جز رشته كوه هاي غربي ايران است از طرفي به كوه هاي لطيف و سياه كوه ، كه از ورامين كشيده شده است محدود گشته است و این شهر در وسط اين دو رشته كوه و در حاشيه كوير كه جز كوير مركزي ايران است قرار گرفته است. اما در باره وجه تسميه بادرود از ديدگاه هاي مختلف، مورد بررسي قرار مي گيرد:

ـ چون مردم قديم ، آخشيجان اربعه يعني آب ، باد، خاك و آتش را سازنده و پردازنده و گرداننده عالم هستي مي دانستندو احترام و پاكي ويژه اي قائل بودند و همه موجودات را ناشي از اين عناصر اربعه مي دانستند و به خاطر تقدس « باد »به عنوان يك عنصر اثر گذار ، به همين خاطر ،اين نام را(باد) بر منطقه نهاده شده است .

ـ در كتاب نقشه هادي بادرود و خالدآباد( از استانداري اصفهان در سال 1376 )آمده است: كه بعضي از جغرافي شناسان اعتقاد دارند كه بادرود چون ناوديسي بس عظيم در بين دو طاقديس كوه هاي جنوبي و شمالي واقع شده است و دالان جريان باد از غرب به شرق به خاطر وجود اين دو رشته كوه درشمال و جنوب بوده كه وجود تپه هاي ماسه بادي را در حواشي شهر بوجود آورده است. در اين منطقه به خاطر تلاقي بادهاي جنوب به شمال و شمال به جنوب در طول شبانه روز، اختلاف دما ايجاد شده و موجب وزش باد هاي شمالي و جنوبي گشته است لذا كلمه «باد» از اين ريشه ناشي شده است .

ـ بعضي معتقدند كه واژه «باد»، از نظر دستوري صيغه دعايي است كه در اصل «بواد» بوده است و دلالت بر پايندگي و جاودانگي منطقه است و اگر مي بينيم كه پسوندِ فاميلِ اكثر مردم واژه بادي است دليل پايندگي و جاودانگي است و به نوعي ثنا ودعا را بدنبال دارد.

ـ بعضي اعتقاد دارند كه واژه «باد» از نام دوم از هشت گنج خسرو پرويز اخذ شده است از آنجايي كه مردم منطقه از آقايي و سروري خاصي برخوردارندهمانند گنج پايداري هستندكه محفوظ مانده اند.

ـ بعضي ديگر اعتقاد دارندكه انتساب واژه «باد»برمنطقه دليل غرور و سروري مردم است واين غرور موجب شده است تا امروز ملّيت و اصالت خويش را حفظ نمايند و اینکه شاید از نوادر منطقه ی کشور باشد که تکلم به گویش محلی را افتخار می شناسند همین بوده باشد .

ولی مؤلف کتاب یادمان کویر بادرود که اولین سند مکتوب شهر را به ودیعه نهاده است با توجه به مستندات تاريخي ، فرهنگي ، زباني و جامعه شناختي كه در ذيل مي آيد استدلالهاي جدیدی را مطرح می سازد و چون هيچ مطالعهاي در زبان ، فرهنگ و آثار منطقه بادرود تا بحال صورت نگرفته، این مولف اعتقاد دارد كه نام «بادي» مخفف « بهدين یا دین بهی» است كه به مرور زمان بعضي از حروف آن حذف شده است. همچنانكه در مجله كتاب ماه، از خانه كتاب ايران نام «بم» را مخفف «بهمن » از پادشاهان كياني دانسته است.

آنچه مسلم است در گذشته، ايرانيان از تگ بلند روزگار يا تاريخ در امان نبوده است و بسياري از نامها در گذر دراز آهنگ زمان ، دگرگون شده است و اين دگرگونيها، گاه از دگرگوني زبان است و گاه براي فرسايشي است كه واژه حتي در درون يك زبان مشخص، صورت تازه به خود گرفته است.

استاد فريدون جنيدي از زبان شناسان كشور در نوشته اي که در «کتاب یادمان کویر بادرود» آورده ، به يك نمونه از اين تغييرات اشاره كرده است: «واژه گرد ، به معني شهر است كه در پهلوي به صورت (كنت) كه در سمركنت كه بعدها به صورت سمر قند در آمد وجود دارد . در توراني با تخفيف «ت» به «دال» به صورت «كند» به معني ده يا روستا روايي دارد . و همين تلفظ توراني با افتادن «ن» به گونه «كد» در واژه مركب كدخداي فارسي دري بر جاي است و چون كدخدا به معني بزرگ و صاحب ده است پس «كد» در زبان فارسي معني « ده» را مي دهد كه واژه كديور يعني باغبان و كشاورز و ده نشين از آن ساخته شده است .كنت به گونه قند در سمرقند ، به گونه جند در بيرجند ، به گونه زند در هرزند و به صورت گنجه قفقاز و اور گنج شمال خراسان بزرگ و به صورت غند در ازغند خراسان و … در برخي از شهرها و روستاهاي ايران زنده است.» بنابرين واژه «باد» نيز در گذر زمان و تاريخ به يقين داراي تغييرات بوده است .

ـ گويش محلي يا گويش بادرودي بهترين سندگويايي است كه ريشه در قديميترين نوشته هاي پهلوي ساساني دارد و در بسياري از واژه ها با واژگان اوستايي و دین بهی زردشت و زبانهاي هند و اروپايي برابري مي كند .

ـ كاربرد فرهنگ دين «بهي » در اين منطقه گوياي قدمت و تصديق ادّعاي مولّف است. مردم بادرود ،هنوز به نور و روشنايي و آتش اعتقاد راسخ دارند مثلا بجاي روشن كردن موتور يا لامپ، لفظ« آتش كن» به كار ميبرند و واژه كشتن را به جاي خاموش كردن به كار ميبرند (لامپ را بكش).و به سو (نور) قسم یاد می کنند.

ـ اين شهر قلعه معروف گبري داشته است كه از اصيلترين قلاع ايران بوده و مدت 40 شبانه روز امامزاده آقاعلي عباس و محمد (ع) در سال(201 يا 203) در اين قلعه بسر برده است و مردم بادرود از اینان به نحو شایسته پذیرایی کرده اندكه وجود قلعه گبری نیز نشانگر رواج دين بهي در اين منطقه در گذشته هاي دور بوده است .

ـ يكي ديگر از استنادات ، اين است كه در جوار شهر بادرود ، روستاي ده آباد قرار دارد كه داراي يك رشته قنات قديمي به نام گَوري (gaowri) يعني « گبري » است كه حكايت از تاريخ رواج دين بهي در اين منطقه بوده است .

ـ استدلال بعدي اينكه اكثر فاميلهاي اهالي، پسوند «بادي» دارد و چون بادي مخفف «بهدين» مي دانستند و نوعي تقدس مي شمردند ، اصرار داشتند كه اين پسوند باقي بماند . واين پسوند از نوع «نسبت» نمي باشد و نشانگر آیین مقدس زردشت در ازمنه گذشته بوده است .

ـ اگرچه در منطقه بادرود بجز نامي از آتشگاه سامقاه (سُمقاه) وجود ندارد ومتاسفانه تماما تخريب گشته است ولي نام سمقا بعنوان آتشگاه در مجاورت (آتشكده نياسر كاشان، آتشكده خرمدشت كاشان و آتشكده نطنز) وجود دارد كه گوياي رواج دين بهي «زردشتي» و اعتقاد به آيين اهورا مزدايي از گذشته هاي دور ، در اين منطقه بوده است .

ـ از شناسه هاي ديگر شهرهاي باستاني ، به كار رفتن خشتها و آجرهاي بزرگ در ساختمانهاي آنها بوده است كه ويرانه هاي آب انبارهاي قديمي و قلعه گبري به هنگام خاكبرداري، خشتهاي بزرگ 45*45 سانتيمتري بدست آمده كه اين نيز به نشانه هاي پيش از اسلام برمي گردد و در نامگذاري بهدين مصداق مي يابد .

ـ استناد ديگر اینكه: بادرود داراي چند گورستان قديمي بوده است از جمله گورستاني بسيار قديمي و بزرگ در ابتداي راه اريسمان و باغستان وجود داشته كه مردگان به شيوه غير اسلامي دفن شده اندو هنگامي كه خاكبرداري نموده اند ساقهاي درازپا، با دخمه هاي مخصوص وجود داشته كه در محل معروف است و گوياي قدمت دين و ملت قدیم بادرود بوده است .

ـ استدلال ديگر اينكه، در جوار شهر بادرود، روستاي موغار قرار دارد طبق استنادات كتاب اردستان نامه، موغ يامُغ در اصل مك بوده و به معني آتش پرست وهم به معني پيشواي زردشتي است و جمع آن مغان است كه مغان طبقه اي پايين تر و ار نسبت مكان است وموغار يعني جاي آتش پرستي و يا جاي پيشواي ديني كه گوياي رواج دين بهي در منطقه است .

ـ در اكتشافات اخير در منطقه اريسمان بادرود در سالهاي 79/81 كه توسط گروه باستان شناسي دانشگاه فرايبورگ آلمان و گروهي از محققان ايراني انجام شده خمره هايي يافت شده كه مردگان را در داخل آن خمره گذاشته و دفن مي كرده اند.كه گوياي قدمت محل و اعتقاد به آيين ميترائيسم دارد و دليل مستحكم ديگري براي ادعاي مؤلف است .

تاريخچه مدنيت شهر بادرود

اگرچه بادرود در كوير مركزي ايران به دليل وجود شنهاي روان ،نحوه زندگي مردم را در گذشته مشكل ساخته و بسياري از مظاهر مدنيت بر اثر حوادث طبيعي نابود شده اما بعد از تثبیت شن ، چند آثاري كه برجاي مانده و يا نامي از آنها بر سر زبانهاست نشان از قدمت و مدنيت آن شهر دارد.

ـ تپه ريگ تخت پادشاه و محله كرملك (تنور پادشاه) كه از گذشته ها به جاي مانده است نشانگر مركز حاکمان قديم و وجود تمدن كهن ايراني بوده است.

ـ كشف اخير در منطقه سياه بوم بادرود « سايت اريسمان 1 و2 »تاريخي معادل 7000 سال پيش از ميلاد را نشان مي دهد و اين مطقه ، در كنار شهر بادرود و در جوار روستاي اريسمان ، اولين زيستگاه جهاني را معرفي مي كندكه در زمانهاي بسيار دور ،55 كارگاه ذوب فلزات برپا بوده است و اين بزرگترين پشتوانه مدنيت اين شهر و منطقه است .

ـ وجود مسجد آدينه كه هنوز بقاياي آن حفظ شده نشانگر روح مذهبي مردم فلات مركزي ايران است كه نشان از نامی آشنا در تاریخ دینی ما دارد یعنی وقتی در قرن چهارم ناصر خسرو قبادیانی به شهرهای شامات سفر می کند می گوید: شیعه در هر بلاد که می رود مسجدی نیکو می سازد و نام مسجد آدینه را ذکر می کند ولی بعدها بود که مسجد آدینه، به مسجد جامع تغییر نام پیدا کرد . مسجد آدینه بادرود به گفته مدير كل وقت ميراث فرهنگي استان اصفهان «جرزهاي حجيم ساخته شده از خشت خام و پاكارهاي قوس هاي سقف و نوع معماري آن حاكي از قدمت فراوان آن ديار و يادگار دورانهاي آباداني و رواج تاريخي بوده است و مسجد را از ديرينگي فراواني برخوردار می داند و اطلاق نام آدينه بر اين بنا را از ارزشهاي نهفته در آن ذکر می کند .»

ـ وجود دو باب حمام بسيار قديمي كه سبك ساختمان يكي مشابه حمام فين كاشان بوده (به نام حمام كهنه) و يكي هم به نام حمام نوغه(نو)كه سبك ساختمان آن شبيه حمام گنجعليخان كرمان بوده است «كه خوشبختانه اخيراً این حمام باز سازی شده و قرار است با همکاری شهرداری و میراث فرهنگی به موزه تبدیل شود »..

ـ قلعه كرشاهي در 30كيلومتري آقاعلي عباس با ساخت ارگ خشتي – گلي ايلخانان که دژ مستحکم مقاومت مردم منطقه بوده که هنوز هم قد افراشته است .

ـ منازل ديدني از جمله منزل حاج آمو ، رهگشا و محقق الدوله ، معزی و دهها اثر باستاني ديگر كه متاسفانه بعضا تخريب شده اند، از ديگر آثار ديدني شهر بادرود هستند .بنابراين اگر بخواهيم آثار باستاني بادرود را تفسير نماييم براستي بادرود موزه اي از تاريخ اعصار و ازمنه بوده است.

اما آنچه برجسته تر است خدمات نظام مقدس اسلامی به این شهر است که با گسترش فرهنگ آموزش و ارائه خدمات ارزشمند ، این شهر را به جایگاه علمی ، آموزشی و خدماتی بالایی رسانده است وجود قریب 60 پزشک متخصص و تعداد زیادی از تحصیل کرده های پزشکی ، دانشگاهی و فنی و مهندسی در سالهای اخیر و موج ارزشمند دانشجویی در سراسر کشور ، مرهون خود آگاهی و باور مردم عزیز است که در سایه سار نظام مقدس اسلامی فراهم شده است .

موقعیت جغرافیایی شهر بادرود

بادرود باتوجه به ارتفاع 995 متري از سطح دريا ، ناحيه اي گرم و خشك است و به علت مجاورت با كوير، داراي شرايط كويري ، تابستانهاي گرم و خشك ،و زمستانهاي نسبتا سرد و خشك دارد. اختلاف دما در طول شب و روز نسبتا زياد است . ماههاي تير و مرداد و شهريور ، خشك ترين ايام سال محسوب مي شود معدل حداكثر حرارت در تير ماه 3/39 درجه و معدل حداقل درجه حرارت 8/2ـ درجه است .

بادرود یکی از شهرهای فلات مرکزی ایران است که درحد فاصل سه شهر های تاریخی «نطنز ، کاشان و اردستان» قرار گرفته است فاصله این شهر تا مرکز استان اصفهان ، 125 کیلومتر ، تا نطنز 25 ، تا اردستان 55 و تا کاشان نیز 56 کیلومتر است و این زیر ساخت مناسبی است که در کنار مسیر ریلی وجاده های ترانزیتی تهران – جنوب و اتوبان کاشان – اصفهان ، آینده درخشانی را نوید دهد . البته این شهر در حدفاصل دو مرکز زیارتی و توریستی استعداد بالایی را از خود بروز داده است یعنی این شهر از یک طرف در جوار امامزاده آقاعلی عباس (ع) واز سویی در 40 کیلومتری روستای تاریخی و فرهنگی ابیانه قرار دارد و حکایت از استعداد زیارتی – سیاحتی شهر دارد که می توان در این بخش نیز سرمایه گذاری نمود .

محصولات كشاورزي ( انار نادری ، تحفه بادرود)

محصولات دائمي مثمر بادرود ، شامل انار ، انگور ، انجير و بادام و گروه مركبات است .محصولات دائمي غير مثمر ، شامل درختان صنوبر ، سپيدار ، تبريزي و كبوده است و محصولات ساليانه شامل گندم ، جو ،صيفي جات« از نوع طالبي ،خيار، هندوانه و گوجه فرهنگي و…» و سيب زميني ، پياز ، هويج ، تنباكو و دانه هاي روغني است كه به جهت حاصلخيزي منطقه و وجود محصولات صيفي در فصلي از سال كه ديگر مناطق ايران در آن فصل كشت نمي شود ، به بادرود «جيرفت دوم اصفهان» لقب داده اند . انارنادری بادرود تحت عنوان « ارمغان شهر » به علت مرغوبيت و طعم خاص خود و ماندگاري دراز مدت ، هواداران بس زيادي را در بازارهاي داخلي و خارجي به خويش جذب كرده و هر ساله با شروع فصل برداشت اين ميوه بهشتي ( آبان و آذر ) هزاران تن از اين محصول ضمن بسته بندي ، راهي كشورهاي خارج بويژه حاشيه نشينان خليج فارس ، و كشورهاي اروپايي مي گردد .و در سالهاي اخير توجه بازرگانان داخلي و خارجي به انارنادری بادرود معطوف گشته است .

و درچند سال اخیر با برپایی دو جشنواره بزرگ انار و شناسایی نوع انار نادری بادرودمحبوبیت و مرغوبیت انار نادری بادرود بسیار گشته است در این رابطه کتاب «ناردانه - انار» از مولف ، اینگونه این محصول را به تصویر کشیده است:

«بخش بادرود در جوار دو امامزاده واجب التعظیم محمد و آقا علی عباس(ع) بخش پر آوازه ای است، اسم و رسمی دارد و اعتباری؛ نامش به سبب شکوه معنی و موسیقی قدمت، با میوه بهشتي "انار" گره خورده است که در طول سال، فصول، ماه ها، هفته ها و روزها این میوه بهشتی ، میزبان میهمانان شهر است و این محصول ، دنیای ظاهر منطقه را با دنیای آخرت ارتباط عجیبی برقرار کرده است و ورود درخت انار، در منزل و باغ و مزرعه از متبرکات زندگی می شناسند.

بهار کویر با گلهای انار و پاییز کویر با میوه انار، همچون چهره مردمانش همیشه روشن و قرمز است و کم نظیرترین جاذبه را برای بینندگانش فراهم می سازد.

انار کویر بادرود، از ابتدای هرسال تا انتهای شب کویر «یلدا» سر سفره ها حاضر است و چشم نوازی می کند و علی رغم کمبود آب -که چشم امید را بر همه کویریان بسته است- آب انار چهره همه دوستدارانش را سرخگون نموده است و این نیز از عجایب انار است که تا هنوز نغمه ها و ترانه های محلی از انار دادسخن دارد. به راستی قصه انار، قصه ی زندگی من و ما نیست، قصه ی تمام مردان و زنان پاک دل و نیک اندیش است که از متن جامعه کویر جوشیده اند و داستان زندگی پیران خمیده قامتی است که چین صورت پرفروغشان با شکستگی دیوارهای خشتی در هم آمیخته و نشان از بودن و ماندن دارد و واژه ی ماندن را در هر فصل انار با صیغه ای جدید صرف کرده اند

بر اساس آمارنامه کشاورزی سال 82- 81 ، از مناطق عمده تولید انار می توان به استان فارس، اصفهان، خراسان رضوی، مرکزی، یزد و قم اشاره نمود و استان اصفهان با 7327 هکتار باغ انار بعد از استان فارس دومین تولید کننده انار کشور محسوب می شود.

وتاکنون ایران از بزرگترین تولید کنندگان و صادر کنندگان انار در دنیاست که نسبت ارزش محصولات انار به کل صادرات میوه 21 درصد است وجای گسترش صادرات نیز وجود دارد و در این میان بخش بادرود با 3111 هکتار مساحت اراضی باغی، 1300 هکتار آن را انار تشکیل می دهد. ودر جهان حدود 20 نوع انار شناسایی شده که در منطقه بادرود ، بهترین رقم آن ، انار نادری است که این محصول از بهترین ارقام صادراتی انار شناخته شده است .انار نادری بادرود دارای پوست قرمز، مزه ملس، هسته یا دانه کشیده و ریز و نرم، گوشت دور دانه قرمز و پرگوشت، گلوگاه متوسط، ضخامت پوست متوسط تا ضخیم، محل اتصال میوه به شاخه کوتاه و نازک، شکل کروی و گرد و بازار پسند و دیر رس و دارای خاصیت انبار داری بالاست که متوسط عملکرد این محصول در بادرود در هر هکتار حدود 25 تن است که در نوع خود بی نظیر است.

بنابراین استان اصفهان به عنوان دومین تولید کننده انار کشور دارای سطح زیرکشت قابل توجه با تنوع ارقام زیاد است که هر یک از ارقام دارای صفات ویژه ای از نظر رنگ، طعم و ... هستند.

بر اساس آمارنامه سال 1383 سطح زیر کشت انار در استان بالغ بر 7327 هکتار گزارش شده است که 6944 هکتار آن به صورت بارور بوده است. از نظر سطح زیر کشت شهرستان های کاشان، اردستان، شهرضا، اصفهان و نائین و بخش بادرود، بیشترین سطح زیر کشت انار استان اصفهان را به خود اختصاص داده است اما آنچه مهم است اینکه کشت و پرورش انار در منطقه بادرود سابقه طولانی داشته است. باغداران و کشاورزان منطقه نیز مهارت خاصی در عملیات کاشت، داشت و برداشت این محصول دارند و در چند سال اخیر به دلیل اهمیت اقتصادی انار، توجه خاصی به عملیات به زراعی و به نژادی آن می شود و ارقام مرغوبی چون انار نادری در اکثر باغستان های منطقه دیده می شود. ودیگر اینکه در استان اصفهان بویژه در منطقه بادرود به دلیل کیفیت بالای انار، مقدار قابل توجهی همه ساله به خارج کشور صادر می شود که در سال 1365 پنج تن از انار بادرود به کشور فرانسه صادر شده و یا در سال 1380، 2500 تن از انار بادرود به کشورهای اروپایی، آسیای میانه و حوزه خلیج فارس صادر شده است. و در سال 1385 میزان 3000 تن از انار بادرود به کشورهای اروپایی و حوزه خلیج فارس صادر شده است .»

قالی دستبافت اثری درخشان از صنايع دستي بادرود

آنچه مسلم است قلمرو فرهنگ عامه بسيار گسترده است و ذهنيات هر فرد از باورها ، پندارها ، انديشه ها و سخن و شغل انباشته است و بسياري از تدابيري را كه انسان براي برآورده شدن نيازهاي اوليه خود از قبيل تهيه خوراك و پوشاك و ابزار كار به كار مي گيرد این فرهنگ را تشكيل مي دهد .در این میان حرفه قالیبافی از معروفیت و ارزش اقتصادی خاصی در منطقه برخوردار بوده است که قالی های این منطقه با نام «شادسر کاشان» روانه بازارهای داخلی و خارجی می شود .شاخصه های رنگ مناسب ، بافت هنرمندانه ، نقشه جذاب و نمایش گلبوته های طبیعی در قالیچه ، این صنعت دستی را به شهرت جهانی رسانده است ولی اخیرا بدلیل قیمت نزولی این صنعت ، برای بافندگان قالی ارزش اقتصادی ندارد و به نوعی زنگ خطری برای منطقه است .

بادرود ، قدمگاه دو امامزاده عظیم الشان «آقاعلی عباس و شاهزاده محمد (ع)»

ـ وجود دو بارگاه امامزاده آقاعلي عباس و محمد (ع) از فرزندان امام موسي كاظم (ع)و شهادت آن دو بزرگوار درسالهاي (201 يا 203 ) درجوار شهر بادرود ، نشان از قدمت مذهب تشيع در اين منطقه دارد که امروز ملجا و پناهگاه خستگاني است كه خواهان شفاعت هستند .كه این بارگاه مقدس در دل کویر از برجسته ترين اثر ماندگار اين زمان است که بسان خورشید ، منطقه را از معنویات روشن نموده است .

در این رابطه حضرت آیت الله امامت کاشانی در کتاب تذکره امامزاده آقاعلی عباس (ع )شرح حال این بزرگوار را ، اینگونه مرقوم داشته اند : «اين دو امامزاده عالي مقام باتفاق حضرت شاهچراغ (ع) كه درشيراز مدفون گرديده و مورد توجه عده زيادي از شيعيان و دوستداران اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام مي باشد جهت ملاقات برادر بزرگوار خودحضرت امام رضا(ع) باتفاق حضرت شاهچراغ به ايران آمدند بطوريكه در بعضي کتب قديمه به چشم مي خورد اين دو امامزاده باتفاق جمعي ديگر از سادات و مواليان به حوالي كاشان رسيدند اتفاقاً عبدالجبار طبرسي نامي كه از زمره دوستان اهل بيت عصمت و طهارت شمرده مي شده فرمانروائي كاشان رابرعهده داشته و بمحض اطلاع از ورود ايشان به خدمتشان رسيده وهمه آنها را بمنزل خود برده و مدت (17) شبانه روز از آنهاپذيرائي كرد، واظهار داشته كه رفتن به طوس به صلاح شما نيست زير مأمون خليفه عباسي در گفتارش اعتباري نيست اقوال و كردارش روي حساب سياست سلطنتي خود استوار است فعلاً بمانيد تا خبر صحيح برسد. لاجرم مدتي درحوالي كاشان وفين ماندند سپس حركت كرده تا قريه يزدلان و از آنجا به قريه بادافشان (بادرود امروزي) رسيدند حكمران اين نواحي نيز شرفياب حضور اين دو امامزاده شده خدمت شايسته اي معمول داشت؛ شاهزادگان چند روزي نيز دراين نواحي توقف كرده جمعي كثير بايشان ملحق شدند .

در روز چهارشنبه هفتم ربيع الاول سال دویست و سه هجری ، خبر شهادت حضرت علي بن موسي الرضا (ع) بايشان رسيد از اين خبرجانگداز عمامه هاي خود را از سر برداشته و گريبانهاي خود را چاك زدند و به عزاداري قيام نمودند مردم آن نواحي خدمت امامزادگان رسيده عرض تسليت نمودند، تا مدت چهل روز گذشت سپس آنها را به حمام برده و لباس عزا را از تنشان بيرون آوردند پس از چندي توقف در قلعه بادافشان (قلعه گبری بادرود )عزيمت مراجعت به وطن خود نمودند كه منافقين به سمع مأمون رسانيدندكه برادران حضرت امام رضا(ع) اراده خروج دارند و جمع كثيري هم با آنها هم پيمان گشته تا به طوس آمده و انتقام خون برادرخود را بگيرند، مأمون از شنيدن چنين خبري به وحشت افتاد و فرمان داد تا لشكری سر راه بر آنها گرفته در هر كجا سادات علوي خصوصاً اولادحضرت موسي بن جعفر(ع) را بيابند به قتل برسانند .

بطوريكه نقل شده روز چهاردهم جمادي الاولي سال دویست و سه هجری بود كه امامزادگان از قريه باد افشان (بادرود) درحال كوچ بودند كه لشكر شقاوت پيشه مأمون ملعون رسيده و سر راه بر ايشان گرفته و آنها را محاصره كردند چندين شبانه روز آن بزرگواران را در محاصره داشتند و آب و نان را از ايشان و اصحابشان منع كرده تيغهاي آتشبار از نيام كشيده در برابر آن شاهزادگان و اصحابشان صف آرائي كرده آستين ستم بالا زدند، اصحاب يك يك اذن جهاد گرفته بدرجه شهادت رسيدند ....

تقدیر پروردگارچنان بودکه باید با شکم گرسنه و لب تشنه همانند جد بزرگوارشان اباعبدالله الحسین (ع) به فیض شهادت نائل آیند .....و به طوری که نقل شده جسد مطهر این دو امامزاده ، چندین شبانه روز در ان بیابان روی ریگ افتاده بود و کسی جرات نمی کرد آنها را دفن نماید و زنان خالد آباد به تدفین آن اجساد مطهر پرداختند .

وجود پر خير و بركت اين دو امامزاده كه در اين مكان همچون نگيني در دل كوير گرم و خشك مي درخشند و عامل بروز خير و بركات و رونق اين منطقه بوده و باعث افتخار و روشني دل مردمان صميمي آن مي باشد ... و پيوسته محل بروز و ظهور كرامات و خرق عادات و بردن نذورات و مركز استجابت دعا و شفاي بسياري از مريضان بوده و هست ، دلهاي عاشق و مشتاقان زيادي را به سوي خود كشيده بلكه از راههاي بسيار دور و حتي كشورهاي خارجي جهت برآمدن حاجات و زيارت اين سلاله هاي پاك رسول الله(ص) به اين بارگاه با عظمت عزيمت نموده و حاجت روا گرديده اند و گويا كه دو نفر در يك پوست و دو روح پاك دريك جسم مطهر در يك ضريح هم آغوش خاك مي باشند. .

منابع :

- کتاب یادمان کویر بادرود - از حسین نقدی بادی / 1385

- ناردانه ، انار- از حسین نقدی بادی / 1386

- تذکره آقاعلی عباس از حضرت ایت الله امامت کاشانی

- ماهنامه فاخته ، نشریه فرهنگی اجتماعی استان اصفهان ، شماره 125